Home // Vraag en antwoord

Vraag en antwoord


1. Wat is een droom eigenlijk?
2. Dromen we in zwart-wit?
3. Dromen blinden ook?
4. Duren dromen maar een fractie van een seconde?
5. Kunnen dromen de toekomst voorspellen?
6. Wat hebben dromen te betekenen?
7. Waarom dromen we?
8. Wat gebeurt er in onze hersenen als wij slapen?
9. Wat gebeurt er in onze hersenen als wij dromen?
10. Een nieuw idee opdoen in een droom, hoe kan dat?
11. Kunnen we de inhoud van dromen sturen?
12. Wat is droomincubatie?
13. Wat is een lucide droom?
14. Wat kun je doen in een lucide droom?
15. Waarom zou ik lucide leren dromen?
16. Hoe worden dromen eigenlijk gemeten?
17. Is dromen beinvloeden slecht voor je?
18. Ik droom nooit, hoe kan dat?

Staat je vraag er niet bij? stel je vraag dan via: info@allesoverdromen.nl

1. Wat is een droom eigenlijk?
Een
droom is een film van je eigen gedachten. Je bent de hele dag door aan allerlei zaken aan het denken en dat gaat 's nachts gewoon door. Alleen is de vorm van dit gedachteproces 's nachts anders dan overdag. In diepe slaap heb je bijvoorbeeld alleen erg simpele mentaties die niet zo vaak voorkomen en in één bepaald stadium, de REM slaap worden de gedachtes door je eigen hersenen voor je ogen geprojecteerd.  REM komt van rapid eye movements (onze ogen schieten namelijk heen en weer tijdens REM slaap), en tijdens deze REM episodes is ons brein een hyperactieve film projector.
Terug

2. Dromen we in zwart-wit?
Nee. We dromen gewoon zoals we overdag de werkelijkheid zien: in kleur dus. De theorie dat we alleen in zwart-wit dromen komt uit de tijd van de zwart-wit televisie (geen geintje). Het blijkt dat er een duidelijk verschil is in droomkleur tussen de mensen die met een zwart-wit televisie zijn opgegroeid en de mensen die opgegroeied zijn met een kleurentelevisie. Uiteraard komen er wel dromen voor waarin je droomt dat het donker is en waarin dus geen kleuren voorkomen.

Terug

 3. Dromen blinden ook?
Ja. Blinden dromen inderdaad ook – net zoveel als wij om precies te zijn. Alleen hoe ze dromen hangt af van het moment waarop ze blind zijn geworden. Mensen die blind geboren zijn hebben geen beelden in hun dromen; ze hebben wel meer smaak, geur en tast elementen in hun droom dan niet-blinde mensen. Mensen die voor hun 5e jaar blind zijn geworden dromen zelden in beelden, en als je blind wordt tussen je 5e of je 7e heb je soms nog wel dromen met beelden. Mensen die na hun 7e blind zijn geworden dromen nog het vaakst in beelden, alleen neemt de hoeveelheid en scherpte van deze beelden af met de tijd

Terug

4. Duren dromen maar een fractie van een seconde?
Nee. Een actie in een droom duurt even lang als een actie in het echt. Dat dromen binnen een fractie van een seconde zouden gebeuren is dan ook weer een bakerpraatje. Droom je een half uur, doe je ook allemaal dingen die een half uur zouden kosten. Dus de trap oplopen in een droom gebeurt niet binnen een fractie van een seconde. Wel geldt dat er in dromen tijd kan worden samengetrokken: je kunt ineens dagen verder zijn, of in een ander land komen zonder te reizen, of binnen vijf minuten op je werk. Dat is net zoals in film: die duurt ook maar anderhalf uur terwijl de inhoud vaak over een langer tijdsbestek gaat.

Terug

5. Kunnen dromen de toekomst voorspellen?
Dit is de meest voorkomende vraag tijdens publiekslezingen. Het geloof dat dromen de toekomst zit ook in onze cultuur ingebakken. De Oude Germanen hadden al sages over voorspellende dromen (e.g. Volsung Sage / Nibelungenlied) en ook in de Bijbel komen voorspellende dromen nogal eens voor: denk aan Jozef en de farao's droom over zeven vette en zeven magere koeien. Maar waar in die tijden de boodschappen van de goden of van één god kwamen, komt dankzij Freud de boodschap van een onderbewustzijn. Hetzelfde principe uiteraard – een entiteit die buiten (of boven) ons bewustzijn staat.
Voordat we deze vraag kunnen beantwoorden moeten we twee dingen erg goed overwegen. 1) De enorme hoeveelheid dromen en 2) De inhoud van dromen.

1) We dromen enorm veel. Iedere nacht heeft Nederland gemiddeld 80 miljoen dromen. Ieder mens heeft in zijn / haar hele leven maar liefst rond de 150.000 dromen. Uiteraard zullen enkele van die dromen voorspellend zijn.
Een voorbeeld. Zelfs als mensen maar eens in de 50.000 keer (dus pakweg 3 keer per geheel leven) over een explosie dromen – en dat is een erg conservatieve schatting – dromen er per nacht pakweg 1600 mensen over een explosie. Dat wil zeggen dat er in Nederland iedere nacht 1600 dromen over een explosie gaan, in de nacht voor de vuurwerkramp in Enschede hebben er dus ook 1600 man over een explosie gedroomd. In de week voor deze ramp waren dat maar liefst rond de 10.000 man! Daarvan pakweg 100 in Enschede zelf! En zelfs al vergeet 90% deze droom weer, zijn er nog altijd rond de 1000 Nederlanders die in de week voor deze vuurwerkramp puur op basis van toeval een 'voorspellende droom' hadden gehad. De enorme hoeveelheid dromen zorgt daar wel voor, en ook al zullen mensen die hierover hebben gedroomd zichzelf erg bijzonder voelen, statistisch gezien is het zo vreemd nog niet.

2) Je droomt meestal over zaken die je bezig houden. Heb je net een sollicitatie-gesprek achter de rug, dan heb je grote kans te dromen over dat gesprek (en de uitslag). Uiteraard is er dan flinke kans te dromen over de juiste uitslag: een voorspellende droom. Een paar jaar terug zou ik bijvoorbeeld te horen krijgen of ik een reisbeurs kreeg, en ik in de nacht voor de uitslag droomde ik over hoe ik afgewezen werd. Ik schrok wakker en baalde, en droomde later diezelfde nacht nog over hoe ik de reisbeurs wel kreeg. Hoe het afliep? Eén van de dromen was in ieder geval voorspellend.

Dit zijn twee belangrijke overwegingen in de discussie over voorspellende dromen. Dit, maar ook dat er geen wetenschappelijk bewijs is voor voorspellende dromen. In een experimentele situatie hadden slechts twee proefpersonen dromen die voorspellend leken te zijn, maar deze resultaten zijn nooit bevestigd – en velen hadden juist helemaal geen voorspellende dromen. 
Terug

6. Wat hebben dromen te betekenen?
Momenteel zijn er meerdere droomencyclopedieën verkrijgbaar waar de betekenis van voorwerpen, personen en handelingen in dromen op letter aangegeven staat. Droomde je over een fiets dan kijk je bij de F, en lees je daar wat die fiets in je droom betekent. Betekent het een reis maken, verandering of eenzaamheid? In de droomencyclopedie staat het antwoord, meestal een combinatie van de ideeën van Freud, Jung en een keur aan meer recente spirituele theorieën. Dat de droom over een fiets ook kan betekenen dat je de dag(en) daarvoor veel op de fiets hebt gezeten, staat er uiteraard niet bij. 
Hoe zouden bepaalde voorwerpen in dromen nu altijd hetzelfde kunnen betekenen? Stel dat drie personen over een hond dromen. Eén daarvan is een hondenliefhebber, de ander heeft weinig met honden en de derde is de dag ervoor door een hond gebeten. De droom over een hond zal voor ieder van die drie mensen wat anders inhouden. Als je dromen betekenis wilt geven, kun je weinig met droomencyclopedien.
Verder is de vraag waarom voorwerpen in dromen een verborgen betekenis zouden hebben. Als je droomt over een banaan opeten, is het volgens Freud duidelijk dat dit over seks gaat. Echte seks komt echter eveneens voor in onze dromen, dus zonder bananen en dat soort toestanden. Waarom zou je dan soms wel en soms niet in symbolische vorm over dat onderwerp dromen? Veel logischer is het dat een voorwerp, dier, persoon of handeling in je droom geen verborgen betekenis heeft (en al helemaal geen betekenis die voor iedereen hetzelfde is). Overdag stap je vijf keer in de auto en als je droomt over hoe je in de auto stapt betekent het ineens dat je op een lange reis gaat? Kom toch op.

Je kunt wel met je eigen dromen werken. Het belangrijkste is dan om het volgende in je achterhoofd te houden: de droom is een film van je gedachten. Dus alle beelden die je ziet zijn het gevolg van je eigen fantasie, herinneringen en verwachtingen. Als je tijdens REM slaap iets in je hoofd hebt, komt het terug in je droom. Aan de hand van de verhaallijn van de droom kun je dus zien wat voor gedachten je hebt. Gaat het in je droom altijd fout – verlies je mensen om je heen, mis je steeds de bus, verlies je de controle over de auto – dan kan dat komen door een automatische gedachte die je hebt: 'Oh nee, dit gaat fout!' of 'Alles mislukt bij mij'. Vervolgens kun je je afvragen of je die gedachte overdag vaker hebt, en of die je leven aangenamer maakt of juist bemoeilijkt – bijvoorbeeld door extra stress te geven... Het veranderen van zulke automatische gedachten is een grote uitdaging.
Terug

7. Waarom dromen we?
Niet de dromen zelf, maar het
REM stadium lijkt een functie te hebben. Als mensen een week lang geen REM slaap mogen hebben worden ze moe, makkelijk prikkelbaar, hebben ze moeite met nieuwe informatie opnemen en gaan ze soms zelfs hallucineren. Als bij ratten wordt verhinderd dat ze REM slaap hebben sterven ze zelfs – dit gebeurt tussen de twee weken en twee maanden. Verder is van enkele mensen bekend dat ze door een dwarslaesie niet meer droomden terwijl zij nog wel REM slaap hadden; zij functioneerden verder prima. Het lijkt erop dat REM slaap een noodzakelijke functie van onze hersenen is; dromen is dat niet (laat staan de inhoud van dromen). Die twee zijn niet hetzelfde: dromen komen vooral, maar niet uitsluitend voor tijdens REM slaap.
De functie van REM slaap is waarschijnlijk 1) het efficiënt inpassen van nieuwe (emotionele) informatie in de hersenen en 2) de ontwikkeling van de hersenen in het algemeen. Bij pasgeboren baby’s zijn de hersenen nog volop in ontwikkeling; zij slapen dan ook zestien uur per etmaal waarvan de helft in REM slaap. Vijfjarigen slapen gemiddeld tien uur waarvan drie in REM slaap, volwassen hebben tussen de anderhalf en twee uur REM slaap per zeven-acht uur slaap en senioren hebben vaak ongeveer één uur REM slaap terwijl ze gemiddeld rond de zes uur slapen. Hoe meer de hersenen in ontwikkeling zijn, hoe meer REM slaap. Of: hoe meer nieuwe informatie er ingepast moet worden, hoe meer REM slaap. Dromen zelf zijn daar waarschijnlijk een bijzonder bijproduct van.

Terug

8. Wat gebeurt er in onze hersenen als we slapen?
Dat onze hersenen overdag bijzonder actief zijn is geen nieuws. Dat ze dat ’s nachts ook kunnen zijn wellicht wel. Als we slapen verschilt onze
hersenactiviteit per slaapstadium. In het lichte  slaapstadium 1 hebben we nog onrustige en snelle hersenactiviteit; in slaapstadium 2 wordt deze al trager terwijl in slaapstadium 3 en 4 (diepe slaap) de rustigste hersenactiviteit bestaat (diepe en langzame hersengolven die deltagolven worden genoemd).
Het duurt ongeveer anderhalf uur voordat mensen een slaapcyclus doorlopen: van stadium 1 naar 2 naar 3 naar 4 naar 3 naar 2 en weer naar 1. Daarna treedt een bijzonder slaapstadium op: REM slaap. In dit slaapstadium zijn de hersenen bijna net zo druk als overdag, schieten de ogen achter de gesloten oogleden heen en weer en is het lichaam verlamd. In dit stadium komen verreweg de meeste dromen voor.
Het is overigens interessant om te vermelden dat slaapstadia ondieper worden naarmate de nacht vordert. Bij bijvoorbeeld de derde slaapcyclus (ongeveer tussen 3 en 4,5 uur) wordt stadium 4 slaap niet meer gehaald, en bij de laatste slaapcyclus (tussen de 6 en de 7,5 uur slaap) stadium 3 niet meer. Er is dan veel meer lichte slaap en veel meer REM slaap. We dromen dus ook meer aan het einde van de nacht. Als we wakker worden hebben we vaak net een droom achter de rug.

Terug

9. Wat gebeurt er in onze hersenen als we dromen?
Op het moment dat een slaapcyclus bijna voltooid is beginnen hersencellen in de hersenstam (boven in de nek, onderaan in achterhoofd) te vuren; het
REM stadium start op dat moment. Er zijn speciale cellen die dit doen; deze werken met stoffen die de elektrische potentiaaltjes doorgeven – neurotransmitters. De neurotransmitters die tijdens dromen actief zijn (zogenaamde cholinen) zijn heel anders dan die overdag actief zijn (aminen). Dat zorgt ervoor dat we geen informatie uit de buitenwereld verwerken, maar informatie die onze eigen hersenen maken. Onze hersenen zitten in een gesloten systeem: ze verwerken alleen informatie die ze zelf hebben gemaakt. Daarom gaan dromen ook over mensen, locaties en handelingen die we in het echt niet doen (want we liggen in bed).
Daarbij zorgen deze zenuwcellen ervoor dat nog drie dingen gebeuren:

  1. Ze schakelen de motorische zenuwen uit om te voorkomen dat je ’s nachts ineens je dromen uit gaat leven (je droomt dat je rent, maar je rent niet je bed uit).
  2. Ze prikkelen het limbisch systeem in de middenhersenen, waardoor de dromer een bepaalde emotie ervaart (dromen zijn bijna zonder uitzondering erg emotioneel). Dit gaat via hele snelle PGO-golven.
  3. Ze prikkelen de occipitale cortex (visuele systeem) in het achterhoofd die ervoor zorgt dat alle oude herinneringen, dagelijkse ervaringen en fantasie in beeldvorm voor je ogen verschijnen. De beelden in een droom zie je echt; ze zijn niet zo maar ingebeeld. Het zijn eerder hallucinaties, de beelden worden door je eigen visuele systeem voor je eigen ogen geprojecteerd. Tijdens dromen zijn je hersenen dus een filmprojector.

Tegelijkertijd staat tijdens dromen een gedeelte van de prefrontale cortex uit (de dorsolaterale prefrontale cortex). Dit hersengebied wordt onder andere in verband gebracht met het korte-termijn geheugen, of beter gezegd: het werkgeheugen. Het regelt verschillende zaken zoals ergens de aandacht op richten, een handeling plannen en uitvoeren en al je verschillende gedachten en handelingen goed coördineren. Het werkgeheugen zorgt er ook voor dat je je kunt herinneren waar je op dit moment mee bezig bent, wat je net hebt gedaan en wat je straks wilt gaan doen.
Omdat dit werkgeheugen in dromen minder actief is, werken de hersenen overdag anders werken dan tijdens dromen. Overdag verwerken de hersenen informatie op een actieve manier: we denken dan logisch, lineair en doelgericht. Tijdens dromen werken de hersenen echter op een compleet andere manier, waardoor we in dromen informatie op een onlogische, brede en associatieve manier verwerken. In onze dromen is voor logica geen plaats. Daardoor komen ook zoveel vreemde dingen voor: je vader kan tijdens een gesprek in je buurman veranderen, er zitten bizarre monsters achter je aan of klasgenootjes van de basisschool lopen ineens door je woonkamer.

Terug

10. Een nieuw idee opdoen in een droom: hoe kan dat?
Tijdens dromen zijn onze hersenen bijzonder
creatief bezig. We denken niet logisch, lineair en doelgericht (zoals overdag) maar juist onlogisch en associatief. Dat zorgt ervoor dat dromen vaak zo bizar zijn: op ieder moment kunnen allerlei personen, voorwerpen of omgevingen in de droom verschijnen (of zelfs personen in elkaar veranderen). De verschillende dingen in een droom worden op deze manier met elkaar in verband gebracht. Dat levert iedere nacht een stroom aan nieuwe ideeën op.
Nadeel is alleen dat de meeste nieuwe ideeën onzinnig zijn. De meeste mensen weten namelijk (nog) niet hoe ze de inhoud van hun dromen kunnen sturen. Daarom dromen we over vrij willekeurige ervaringen van de afgelopen dagen, oude herinneringen en fantasiebeelden. De nieuwe ideeën die daaruit voort komen zijn overdag niet heel erg zinnig.
Iedere nacht weer worden oude en nieuwe zaken met elkaar in verband gebracht op een manier die je overdag niet eens zou kunnen bedenken. Aangezien we maar liefst twee uur per nacht dromen (we hebben ongeveer tussen de vijf en zeven dromen per nacht) is de potentie dus groot. Je droomt één volle maand per jaar en gemiddeld zeven volle jaren per mensenleven. Als je vijftig wordt, heb je al zo’n 100.000 dromen gedroomd.

Terug

11. Kunnen we de inhoud van dromen sturen?
Ja. Dat kan via
lucide dromen en via droomincubatie. Dat zijn technieken die iedereen kan leren.
Terug

12. Wat is droomincubatie?
Droomincubatie is het beïnvloeden van je dromen door ’s avonds over een bepaald onderwerp na te denken. Als je voor het slapen gaan een kwartier intensief nadenkt over een probleem heb je grote kans dat je er ook over droomt. Daarom is het van belang die nacht alle dromen die je je kunt herinneren op te schrijven. De nieuwe ideeën die je opdoet in je geïncubeerde dromen kun je vervolgens overdag beoordelen op hoe zinnig en praktisch ze zijn.

Terug

13. Wat is een lucide droom?
Een
lucide droom is een droom waarin je weet dat je aan het dromen bent. Ondertussen droom je wel gewoon verder en kun jij bepalen wat er verder in de droom gebeurt.
Terug

14. Wat kun je doen in een lucide droom?
Alles. Alles wat je maar kunt bedenken kun je doen in een lucide droom. Niets is te gek, er zijn geen grenzen.

Terug

15. Waarom zou ik lucide leren dromen?
Daar zijn meerdere redenen voor. Lucide dromen zijn ontzettend leuk (je kunt doen wat je wilt), erg bijzonder (je maakt een bewustzijns-switch van onbewust naar lucide) en ze kunnen ook nuttig zijn. Dan gaat het niet alleen om bijvoorbeeld van spreekangst af komen (door speeches te oefenen in je droom) of het aanscherpen van vaardigheden (bijvoorbeeld tennissen of skiën) maar ook om via lucide dromen om op creatieve oplossingen te komen. Je kunt dromen over een willekeurig onderwerp of probleem, en in de lucide droom krijg je dan een nieuw idee of zelfs een oplossing te zien.

Terug

16. Hoe worden lucide dromen eigenlijk gemeten?

De oogbewegingen tijdens REM slaap zijn doorgaans erg onregelmatig. De ogen schieten heen en weer, blijven bijvoorbeeld weer even in het midden stilstaan en gaan weer verder met hun onvoorspelbare bewegingen. In het slaap laboratorium kunnen deze oogbewegingen worden gemeten met elektrodes; dit wordt ook wel EOG genoemd en is een standaard onderdeel van zogeheten polysomnografie (net zoals het meten van de hersenactiviteit – EEG – en het meten van de spierspanning – EMG).
Tijdens een lucide droom beseft een dromer dat hij aan het dromen is. Op dat moment kan hij bijvoorbeeld bepaalde oogbewegingen maken die geregistreerd worden. Als iemand bijvoorbeeld in een lucide droom de arm voor zich uit strekt, naar zijn eigen opgestoken duim kijkt en deze van uiterst links naar uiterst rechts blijft volgen is dat duidelijk te zien op het EOG: er ontstaan vloeiende links-rechts oogbewegingen. Met de andere elektrodes wordt getest of de persoon nog aan het dromen is (REM slaap, geen spierspanning). Twee of meer van deze links-rechts oogbewegingen zijn ook door onafhankelijke beoordelaars zeer goed te herkennen. Voor meer informatie en plaatjes van deze registraties zie:
http://www.lucidity.com/SleepAndCognition.html
Terug

17. Is dromen beïnvloeden slecht voor je?
Nee. Lucide dromen zijn niet ongezond: tijdens lucide dromen droom je nog steeds. De functies van REM slaap worden niet verstoord, want ook lucide REM slaap is REM slaap. In zowel lucide als gewone dromen blijft er dezelfde soort informatie komen, die vervolgens ook weer wordt verwerkt. Het enige verschil is dat het tot op een zekere hoogte bewust gebeurt. Maar het verwerken kan gewoon doorgaan – je brengt immers nog steeds allerlei herinneringen met elkaar in verband.
Bang zijn om moe te worden hoeft ook niet. Het hele lichaam is ontspannen, en dat geldt ook voor lucide dromen. Er zal hooguit iets meer hersenactiviteit zijn, maar dit is niet zo veel. Het moment van lucide worden vergt hooguit enkele seconden wat meer activiteit, maar daarna keert het oude (niet-lucide) niveau weer snel terug.
Ook zijn sommige mensen bang dat ‘boodschappen van het onderbewustzijn’ door lucide dromen worden ‘verpest’. Nu is ten eerste de vraag of er wel zoiets is als het onderbewustzijn dat boodschappen geeft. Ten tweede blijft het punt dat als deze boodschappen er zouden zijn, we die normaliter heel vaak vergeten. Dan is het zelfs nog handiger om lucide te dromen, want lucide dromen vergeet je niet zo snel. Ten derde geldt dat je tijdens lucide dromen meteen in kan springen op boodschappen van het onderbewustzijn. Je hoeft dus niet achteraf op allerlei vage manieren te interpreteren, je kunt meteen in de droom vragen waarom iets in de droom verschijnt of wat het betekent. Een veel duidelijkere boodschap dus.
Ook vinden sommige mensen dat je je dromen niet mag veranderen. Lucide zijn in een droom is echter lang niet hetzelfde als de hele droom veranderen. Hoe goed en hard je ook allerlei zaken in de droom probeert te krijgen, er blijven ook tijdens lucide dromen genoeg onverwachte elementen naar voren komen.
Tot slot kun je, als je een geoefend lucide dromer bent, een paar lucide dromen per week hebben. Je hebt geluk als die in totaal vijf tot tien minuten duren. Je droomt in een week ongeveer zo’n veertien uur (twee uur per nacht), dit is 840 minuten. Als je een goede lucide dromer bent, droom je dus van de 840 minuten er 10 lucide (is ongeveer 1 %). De andere 830 minuten blijven gewoon normale dromen. Als lucide dromen dus al een negatief effect zouden hebben – wat ernstig te betwijfelen valt – is dat te verwaarlozen.

Terug

18. Ik droom nooit, hoe kan dat?
Alle mensen dromen. Het kan alleen wel zo zijn dat je de dromen niet herinnerd. Ze hebben wel eens geprobeerd mensen die dachten dat ze nooit droomden, tijdens de REM slaap wakker gemaakt. Deze mensen bijken allemaal te dromen. Als je wilt leren om je dromen te herinneren, klik dan
hier
Terug

Stond je vraag er niet bij? stel hem dan via info@allesoverdromen.nl